Tarım ve Köyişleri Bakanlığı “BSE ve Scrapie İzleme Programı” gereği;

1. 24 ay ve üzeri yaştaki sinirsel semptomla seyreden hastalık belirtileri gösteren ve bu belirtileri göstererek ölen veya kesilen sığırların tamamı,

2. 24 ay ve üzeri yaştaki travmatik veya enfeksiyöz herhangi bir hastalık belirtisi göstermeksizin aniden ölen sığırların tamamı,

3. İnsan tüketimi için mezbahalarda normal kesime tabi tutulan; 30 ay ve üzeri yaştaki ithal hayvanlar ile bunlardan doğan halen 30 ay ve üzerinde olan tüm sığırlardan alınan numuneler,

4. İnsan tüketimi için mezbahalarda normal kesime tabi tutulan et ve kemik unu yasağından önce bu tür yemlerle beslenmiş 30 ay ve üzeri yaştaki sığırların tamamından alınan numuneler,

(15 Mayıs 1997 tarih ve 22990 sayılı Resmi Gazete'’e yayımlanan Yem Yönetmeliğinde yapılan bir  değişiklik ile “Geviş getiren hayvanlardan özel surette kurutma ve öğütme yolu ile elde edilen her türlü ürünün kanatlı beslenmesi hariç olmak üzere hayvan yemlerine katılması yasaklanmıştır )

5. Özel acil kesime tabi tutulan 24 ay ve üzeri yaştaki tüm sığırlardan alınan numuneler,

(Özel Acil Kesim: Hayvanın bir kaza veya ciddi fizyolojik ve fonksiyonel bir problemi nedeniyle mezbahada veya mezbahaya getirilmenin mümkün olmadığı durumda mezbaha dışında kesiminin  yapılması durumudur.)

6. Mezbahada veteriner hekimce yapılan muayenelerde BSE yönünden şüpheli bulunan 24 ay ve üzeri yaştaki tüm sığırlardan alınan numuneler,

BSE hastalığı yönünden  incelenmektedir.

SİNİRSEL BULGU GÖSTEREN SIĞIRLARDA

BSE TEŞHİS  ÇALIŞMALARINDA  TAKİP EDİLEN PROSEDÜR

1. 24 ay ve üzeri yaştaki sinirsel semptomla seyreden hastalık belirtileri gösteren ve bu belirtileri göstererek ölen veya kesilen sığırlar;

   I- VAK’A MAHALLİNDE YAPILAN İŞLEMLER 

24 ay ve üzeri yaştaki sığırlarda; sinirsel semptomla seyreden hastalıklara  ait belirtilerin 15 günden daha fazla süreyle devam etmesi ve uygulanan tedaviye cevap vermemesi durumunda;  sığırlar T.K.B İl Müdürlüklerince izlemeye alınır. Durumun devam etmesi halinde İl Müdürlüklerince Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitülerine haber verilir.

Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne haber verilmesini takiben Enstitü uzmanlarınca en kısa sürede mahallinde gerekli inceleme yapılır. Yapılan incelemede klinik bulgulara bakılarak BSE’den şüphelenilmesi durumunda “Marazi Madde Gönderme Protokolü -1” doldurularak hayvan Bölge Enstitüsüne nakledilerek otopsisi yapılır.

 Ölen veya Hasta  Hayvanın Yetiştiriciden Alınması ve Naklinde Alınan Tedbirler

   Öncelikle personel kendisini ve kullandığı vasıtaları bulaştırmamak için, bir kullanımlık önlük, eldiven ve galoş giyer.

   Hayvan, Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü’ne  nakledilmek üzere; özellikle kadavra  için tahsis edilmiş bir araca  yüklenir, kullanılan koruyucu malzemeler yükleme yapıldıktan sonra, önceden hazırlanmış bir kaba atılır ve imha için gidilen laboratuvara götürülür.

Hayvan laboratuara nakledilince kullanılan araç alkalin dezenfektanlarla iyice yıkanır, sonra ovarak silinir. Yıkama suyunun doğrudan atık suya karışmaması için özel bir yer yapılması önemle tavsiye edilir.

   II- BÖLGE VETERİNER KONTROL VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜLERİ LABORATUVARINDA YAPILAN İŞLEMLER

 Otopsinin Planlanması

Otopsi salonunun iyice temizlenmesini kolaylaştırmak ve tekrar kullanımından önce, iyi bir dezenfeksiyonu garanti etmek için BSE şüpheli hayvanlar günün son otopsisi olarak planlanır

Dekontaminasyon ve Dezenfeksiyon Sıvılarının Hazırlanması

Sodium hypochlorite (NaOCl)  %20’lik ticari solüsyondan %2’lik kullanma solüsyonu hazırlanır.

Sodium hydroxide (NaOH) 1N-2N’lik kullanma soluüyonu hazırlanır.

 Otopsi  Salonunun Hazırlanması

 Çalışma zemini (otopsi masası ve muayene masası) absorban ve su geçirmez bir maddeden yapılmış bir örtü ile  örtülür.

   Otopsi için gerekli bütün alet ve malzeme hazırlanır  ve koruyucu örtülü masalara yerleştirilir.

   Otopsi salonuna inceleme sırasında çıktıkça atılmak üzere açık bir çöp sepeti torbası konur, çöp kovası da iş bittikten sonra temizlenir.

DİKKAT: Hiçbir zaman eksik malzeme için kirli eldivenle çekmeceler karıştırılmaz. Masa kötü düzenlenmişse eksik malzeme başka bir gruptan alınır. Mümkün olduğu kadar otoklav edilmeyen malzeme kullanmaktan kaçınılır.

¨      Çift koruyuculu plastik malzeme kullanılır.(kullanımdan sonra çıkarılınca bulaşık kısım içerde kalır)

 Korunma Malzemesi

¨      Kesilmez eldivenler

¨      Maske veya kenarları kapalı gözlük

¨      Bir kullanımlık (elbise üzerine giyilen) önlük ve galoş

 Beyin’in Çıkarılması

 Histopatolojik muayeneler için beyin; kafatası açılmak sureti ile tüm olarak çıkarılır. Bunun için;  hayvan canlı ise, ön sedasyon yapıldıktan sonra, yüksek dozda barbitürat enjeksiyonu ile veya kesilerek ötenaziye edilir. Kafa atlanto-occipital bölgeden kesilerek boyundan ayrılır. Kafatası  mengene ile sabitleştirilir, üstündeki deri ve kaslar temizlenir.

1-     Testere ile dış göz açılarının iki parmak kaudalinden  yatay bir kesit yapılır (Kesit-1). Enine kesit, boynuzların altından geçerek foramen occipitale magnuma ulaşan kesitlerle (iki taraflı) birleştirilir (Kesit-2-3).

2-     Beyin kafatasından çıkarılmadan önce hemisferleri, cerebellumu ve medullayı örten, Dura mater makasla kesilir.

3-Başın ön tarafı hafifçe yukarıya kaldırılır, parmaklar veya makas bulbus olfactorius bölgesine sokulur, geriye doğru çekilerek cranial sinirler makas ile kesilir,

4- beyin olduğu gibi çıkarılır.

 Hemisferler ve cerebellum ayrılır, beyin stemi (5) vakit geçirmeden; patolojik muayeneler için   formolde muhafazaya alınır.(6)

 Beyin stemi güvenli ve çabuk bir şekilde kafatası açılmadan F. Magnum yolu ile de çıkarılabilir. Bunun için;

 ¨      Kafa dorsal yüzü üzerine otopsi masasına yerleştirilir.

¨      Medulla dura mater ve spinal sinirden dikkatlice ayrılır, kafa lambası kullanılarak cranial kavitedeki beyin görülür hale gelir.

¨      Medulla hafifçe yukarı doğru kaldırılarak cerebellar pedinculus ortaya çıkarılır ve düz beyin bıçağı ile ayrılır.

¨      Spatulanın keskin ucu Foramen magnumun dorsal açısına bakacak şekilde pons bölgesindeki subdural aralıktan sokulur ve beyin stemini  yerinden kaldıracak şekilde oynatılır ve F.magnumdan dışarı çekilir. Bu işlem cerebellumu çıkartarak veya çıkartmadan da yapılabilir. ( PrP  eksaminasyonu için cerebellum gereklidir, bu durumda cerebellum çıkartılmalıdır.)

     İşlemden Sonra Otopsi Salonunun Eski Haline Getirilmesi

 ¨      0topsi işleminde kullanılan malzemenin bir kullanımlık olmasına özen gösterilir ve hiçbir kademede ahşap malzeme kullanılmaz. Otopsi sonunda bir kullanımlık olanlar, yakma fırınına atılmak üzere ağzı kapalı bir kap içine konur.

¨      Tekrar kullanılacaklar, sökülüp ayrıldıktan sonra, yeteri kadar geniş bir kaptaki alkali deterjanda en az 15 dakika tutulur.

¨      Aldehit içeren deterjan-dezenfektanlar kullanılmaz. (Çünkü bunlar etkenleri tespit eder temizlenmesini ve sterilize edilmesini zorlaştırır).

¨      Malzemeler yıkama ünitesine, sıkı kapatılmış ve dışları alkali dezenfektanlarla silinmiş kaplarla gönderilir.

¨      Kesilmeyi önleyici eldivenler, temiz bir kaba konmuş alkalin solusyonda 15 dakika tutulup,  temiz su ile yıkandıktan sonra alkali dezenfektanda bir saat bekletilir.

¨      Bir kullanımlık malzemeler (önlük, eldiven, galoş...) çöp torbasına, artık marazi maddeler de sıkı kapatılmış kaplara konularak  yakma fırınında imha edilir.

 Yüzeylerin Dezenfeksiyonu

 Bu dezenfeksiyon, dekontaminasyon  işlemi otopsiden sonra hemen uygulanır ve  aşağıda tavsiye edilen kurallara sıkı bir şekilde uyulur.

¨      Personel eldiven giyer ve bir kullanımlık bezler kullanılır

¨      Koruyucu malzeme yakılmak üzere daha önce konulmuş çöp torbalarına atılır.

¨      Bezler taze hazırlanmış alkali solüsyonda ıslatılır ve birinci arındırma bu bezlerle ıslak silme şeklinde yapılır (Otopsi masası, elektrikli testere ve kablosu), kullanılan bezler çöp torbasına atılır.

¨      Bütün yüzeyler  bezlerle bu şekilde silinir, gerekirse yüzeylere alkalin solüsyon pülverize edilir. Elektrikli cihazlar ve prizlere doğrudan pulverizasyon yapılmaz.

¨      Daha sonra yüzeyler normal su ve temiz bezle tekrar silinir veya püskürtme su ile yıkanır.

¨      Son olarak  alkali dezenfektana  batırılmış nemli bezlerle tekrar silip en az 5 dakika geçtikten sonra temiz su ile silinir

¨      Bütün kullanılan bezler yakılmak üzere toplanır

ÖNEMLİ NOT:Kullanılmış bir bez alkalin solusyonu kovasına asla tekrar batırılmaz,gerekiyorsa temiz bez alınır veya bezler pülverizatörle tekrar ıslatılır. Oksidasyonu önlemek için solusyon metalik yüzeylere püskürtülmez.

 Zeminin Dezenfeksiyonu

 Çöp torbaları çıkarıldıktan, otoklava gönderilecek malzeme gittikten ve çalışma masaları temizlendikten  sonra sıra zemine gelir, bunun için aşağıdaki işlemler yapılır.

¨      Önce bol su ile parça ve kalıntılar giderilir, 

¨      Zemine alkalin solüsyonlar dökülerek, fırça ile yıkandıktan sonra, bol su ile temizlenir.

¨      Kullanılan fırça15 dakika alkalin sıvıda tutulduktan sonra  iyice yıkanır.

 Yıkama Ünitesinde Malzemelerin Dezenfeksiyon ve Sterilizasyonu

 Malzemelerin Kabulü

¨      Sıçramaları ve akıntıları önlemek için kovaların sıvısı otopsi salonunda boşalmaz.

¨      Malzemeler yıkama ünitesine alkalin solusyonuna batırıldıktan sonra,  ağzı kapalı kova ile  gönderilir.

 ¨      Yıkama Personelinin Korunması

Yıkama personeli için koruyucu malzeme

¨      Bir kullanımlık eldivenler

¨      Klasik işler için eldivenler

¨      Bir kullanımlık önlükler

 Aletlerin Dezenfeksiyonu

¨      Bu aletlerin temizliği diğerlerinden ayrı yapılır. Yıkanmamış veya alkalin deterjan banyosuna daldırılmış aletlerin muameleleri mutlaka bir kullanımlık eldivenle yapılır.

¨      Aletler önce taşıma kovasına konur ve bol çeşme suyu ile yıkanır, dezenfektan ile ve fırçalayarak bir ön yıkama yapılır.

¨      Asla sünger, bulaşık teli ve tel fırça kullanılmaz, ön yıkama için sadece plastik fırça  kullanılır.

¨      Bir kullanımlık eldivenler yakılmak üzere çöp torbasına atılır.

¨      Bundan sonraki işlemler plastik iş eldivenleri ile yapılır,

¨      Ön yıkama suyu boşaltıldıktan sonra, malzeme  tekrar çeşme suyu ile yıkanarak otoklav kısmına aktarılır.

Birinci derece riskli organlarda (beyin, omurilik) kullanılan aletler, yıkayıp kurutulduktan sonra aşağıdaki işlem uygulanır.

Etaplar                       Ensefalopatili veya şüpheli hayvanlar

   1                            Aletler 20º C da 1 saat 1N  NaOH  veya  %2’lik NaOCl’ de tutulur

   2                            Buharlı otoklavda 134º C da en az 18 dakika tutulur                                               

 Verilen sıcaklık dereceleri ve zamanlar cihazlar tam kapalı olduğu zamana göre verilmiştir.

Histopatolojik Muayenelerin Yapılması

%10’luk nötral formalinde tespit edilen beyin,  tespit süresinden sonra,  çalışma kabininde tespitten çıkarılır, 3-5 mm aralıklarla transversal olarak dilimlenir. Tefrikî teşhis için  ( klinik bulgular erken dönemde, sinirsel ketosis, hypomagnezemi, sinirsel listeriosis vb. hastalıklarla  karışabilir) makroskopik olarak kontrol edilir ve  varsa bulgular nekropsi raporuna  kaydedilir.

Histopatolojik muayeneler için  BSE ‘de diagnostik bulguların şekillendiği ,üç bölgeden beş kesit yapılır. 1-Medulla- obex  2. Medulla -(caudal cerebellar pedunculus)  3.Ortabeyin-(Rostral colliculiy’i ihtiva edecek şekilde)

Diğer hastalıklardan ayırmak için beyinin diğer bölgelerinden de kesitler alınır.

Şüpheli materyal turşu olarak muhafaza edilmeyecek ise,  labotatuvardaki otoklavda dekontamine edildikten sonra yakma fırınlarında imha edilir.

Patolojik, virolojik, bakteriyolojik, parazitolojik vb... muayenelerin sonuçları konsiltasyon raporu halinde, ilgili Tarım ve Köyişleri Bakanlığı  İl ve İlçe Müdürlüklerine ve Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne bildirilir.

Histopatolojik muayeneler sonucu, BSE’den şüphe edilmişse; hazırlanan histopatolojik preparatlar ve doku blokları IPT ile yapılacak kesin teşhis çalışmaları için; bölge laboratuvarında yapılan tetkikleri ve alınan sonuçları içeren bir rapor ve T.K.B  İl Müdürlüğünden gelen “Marazi Madde Gönderme Protokolü II” ile birlikte Ulusal Referans Laboratuvarı olan “Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Patoloji Laboratuvarı” na gönderilir.

   III- REFERANS LABORATUVARDA  YAPILAN İŞLEMLER

Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Patoloji Laboratuvarı BSE konusunda  Ulusal Referans Laboratuvar olarak görevlendirilmiştir. Görev alanına giren 14 İl için aynı zamanda Bölge Laboratuvarı işlevini de yürütmektedir. Avrupa Birliği Merkez Veteriner Laboratuvarı (Veterinary Laboratory Agency –Weybridge) tarafından, Avrupa Birliği Aday Ülkelerine yönelik düzenlenen, “Transmissible Spongiform Encephalopaty (TSE) Yeterlilik Test Programı” na dahildir.

Pendik-İstanbul, Bornova- İzmir, Konya, Samsun, Adana , Erzurum, Elazığ  Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitülerinde; histopatolojik muayeneler sonucunda BSE yönünden şüpheli veya müspet bulunan doku bloklarından alınan kesitlere streptavidin-biotin immunoperoksidaz tekniği ile immunopatolojik boyamalar yapılır. Elde edilen bulgular Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüleri ve T.K.B. Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne iletilir.

Parafin dokularda uygulanan immunoperoksidaz testler, tam otomatik immun boyama cihazında (LEICA ST 5050) yapılmakta ve BSE için  primer antikor olarak  Monoclonal AB 6H4  (Prionics) kullanılmaktadır.

2 -24 ay ve üzeri yaştaki travmatik veya enfeksiyöz herhangi bir hastalık belirtisi göstermeksizin aniden ölen sığırlar için yukarıdaki (1.gurup) prosedür uygulanmaktadır.

 MEZBAHADA KESİME ALINAN SIĞIRLARDA

TAKİP EDİLEN PROSEDÜR

3- İnsan tüketimi için mezbahada kesime tabi tutulan 30 ay ve üzeri yaştaki:

     İthal sığırlar ve bunlardan doğan 30 ayın üzerindeki yavruları,

4-Sığırların geviş getiren hayvanlardan elde edilen et ve kemik unu ile beslenmesi yasağından önce bu tür yemlerle beslenmiş sığırlarda;

- 30 ay ve üzerindeki mezbahaya normal kesime getirilen ithal sığırlar ile bunlardan doğarak halen 30 ay ve üzerinde olan tüm sığırların ve daha önceki yıllarda et ve kemik unu ile beslenmiş sığırların kesime getirilmeleri durumunda; İl Müdürlüğüne derhal haber verilmesi konusunda ithal hayvan sahipleri, yasaklama kararından önce geviş getiren hayvanlardan elde   edilen et ve kemik unu kullanan çiftlikler ile mezbahalar yazılı ve sözlü olarak bilgilendirilmektedir.

- Bu guruba giren sığırlardan F. magnum yolu ile beyin numunesi alınır. Numune alım ve gönderimi Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü tarafından eğitime alınmış Veteriner Hekimlerce yapılır.

- Numune alımını takiben beyin numuneleri “Marazi Madde Gönderme Protokolü” ile birlikte en kısa sürede Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilir.

- Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gelen numuneler histopatolojik muayeneye alınır

-Muayeneler sonucunda BSE yönünden şüpheli veya pozitif vaka tespiti durumunda numunelerden  hazırlanan parafin doku blokları Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilir.

- Gelen numuneler Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsünce derhal immunohistopatolojik olarak teste tabi tutulur

 5 - 24 ay ve üzeri yaştaki Özel Acil Kesime Tabi Tutulan tüm sığırlar da; 

 Özel Acil Kesimin İl Müdürlüğüne haber verilmesini takiben gerekli inceleme yapılır “Marazi Madde Gönderme Protokolü” ” ile beraber kafa bütün olarak Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne  gönderilir.

-Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsünde numunelerin diğer hastalıklar yanında BSE yönünden de histopatolojik muayenesi yapılır

-Muayeneler sonucunda BSE yönünden şüpheli veya pozitif vaka tespiti durumunda numunelerden hazırlanan parafin doku blokları Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilir.

6- 24 ay ve üzeri yaştaki mezbahaya normal kesim için getirilen sığırlarda veteriner hekim tarafından yapılan muayenelerde; BSE yönünden şüphelenilmesi durumunda;

- Mezbaha Veteriner Hekimince kesim öncesi muayenede BSE’den şüphelenilmesi durumunda İl Müdürlüğüne haber verilir. İl Müdürlüğünce gerekli incelemenin yapılmasını takiben kesim yerinde kesimi yapılan, şüpheli hayvana ait kafa bütün olarak “Marazi Madde Gönderme Protokolü” ile birlikte Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne  gönderilir.

- Kesim sonrası yapılan muayenelerde; karkasın insan tüketimine uygun olmayabileceğine dair belirtiler varsa, veteriner hekimce de bunun nedeni kesin olarak belirlenemiyorsa  bu durumda diğer marazi maddelerle birlikte kafa bütün olarak “Marazi Madde Gönderme Protokolü” Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilecektir.

- Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsünde, gelen numunelerin diğer hastalıklar yanında BSE yönünden de histopatholojik muayenesi yapılır.

- Muayeneler sonucunda BSE yönünden şüpheli veya pozitif vaka tespiti durumunda numunelerden  hazırlanan parafin doku blokları Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilir.

 BSE YÖNÜNDEN POZİTİF VAK’A TESPİTİ DURUMUNDA  YAPILACAK İŞLEMLER:

1-Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Patoloji laboratuvarında yapılan, indirekt immunoperoksidaz boyamalarda , BSE etkeninin dokuda varlığının tespiti durumunda; sonuçlar en kısa sürede Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na bildirilecek ve numune teyit için Avrupa Birliği Referans Laboratuvarlarından birine gönderilecektir.

2-Sonucun Avrupa Birliği Referans Laboratuvarında teyidi durumunda; 3285 sayılı kanun çerçevesinde işlem yapılacaktır.

Hastalığın İngiltere tarafından dünyaya deklare edildiği 1986 yılından bu güne kadar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Patoloji Laboratuvarında; sığırlarda sinirsel bulgularla seyreden, viral, bakteriyel ve paraziter hastalıkların teşhisi maksadı ile yapılan etiyolojik çalışmaların yanı sıra, merkezi sinir sistemi dokuları histopatolojik olarak da incelenmiştir. BSE'nin beyin dokusunda oluşturduğu patolojik değişiklikler  hastalığın kesin teşhisinin konulması için yeterli olacak karakterdedir (Patodiagnostik). Muayene edilen çok sayıda hayvandan oldukça düşük oranda sinirsel bulgular gösteren vak'a bildirilmiştir. Yukarıda beyan edilen prensipler gereğince şüpheli hayvanların beyin dokuları incelenmiş ve BSE' ye ilişkin bir bulgu görülmemiştir..

Tarım ve Köyişlerin  Bakanlığının bünyesindeki  İstanbul ( Pendik), İzmir( Bornova), Konya, Samsun, Adana ( Kurttepe), Erzurum, Elazığ Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüleri Patoloji laboratuvarlarında ; Sinirsel semptom gösteren sığırların bakteriyel, viral, paraziter, metabolik ve toksik hastalıklarının teşhisi maksadı ile rutin olarak incelenen, merkezi sinir sistemi dokularında, BSE’nin patognomonik olan histopatolojik bulguları  tespit edilmemiştir. Mevcut diğer  bilimsel kurumlarda hastalığın tespit edildiğine dair bir kayıt bulunmamaktadır.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı “BSE ve Scrapie İzleme Programı” gereği;

·        18 ay ve üzeri yaştaki sinirsel semptomla seyreden hastalık belirtileri gösteren ve bu belirtileri göstererek ölen veya kesilen koyun ve keçilerin tamamı,

·        18 ay ve üzeri yaştaki traumatik veya enfeksiyöz herhangi bir hastalık belirtisi göstermeksizin aniden ölen koyun ve keçilerin tamamı, Scrapie yönünden takip edilmektedir.

18 ay ve üzeri yaştaki koyun ve keçilerde;  sinirsel semptomla seyreden hastalıklara  ait belirtiler görülmesi ve uygulanan tedaviye cevap vermemesi durumunda;  bu hayvanlar İl Müdürlüklerince izlemeye alınır. Durumun devam etmesi halinde İl Müdürlüklerince Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitülerine haber verilir.

Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne haber verilmesini takiben enstitü uzmanlarınca en kısa sürede mahallinde gerekli inceleme yapılır. Yapılan incelemede klinik bulgulara bakılarak Scrapie’den şüphelenilmesi durumunda ; Scrapie için düzenlenmiş “Marazi Madde Gönderme Protokolü-III” doldurularak hayvan Bölge Enstitüsüne nakledilerek kesimi ve nekropsisi yapılır.

Bölge Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitülerince nekropsisi yapılan koyun ve keçilerin Cerebral Listeriosis, kuduz veya beyin tümörleri gibi hastalıklar yönünden incelenmesi yanında Scrapie yönünden de histopatolojik muayenesi yapılır.

sonucunda şüpheli veya pozitif vaka tespiti durumunda; numunelerden hazırlanacak parafin bloklar, ilgili “Marazi Madde Gönderme Protokolü-III”  ve Laboratuvar Raporu ile birlikte  Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilir.

 POZİTİF VAK’A TESPİTİ DURUMUNDA  YAPILACAK İŞLEMLER:

Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü’ne ulaşan parafin bloklardan, indirekt immunoperoksidaz boyamalarda  Scrapie etkeninin dokuda varlığı araştırılacak pozitif bulunması durumunda sonuç en kısa sürede Bakanlığa bildirilecektir.

Ulusal Referens Laboratuvarı tarafından bir numunenin pozitif bulunması durumunda durum derhal Bakanlığa bildirilecek ve numune teyit için Avrupa Birliği Referans Laboratuvarlarından birisine gönderilecektir.

18 ay ve üzeri yaştaki traumatik veya enfeksiyöz herhangi bir hastalık belirtisi göstermeksizin aniden ölen koyun ve keçilerin tamamında da yukarıdaki prosedür uygulanacaktır.

© Bu Bilgiler İzin Alınmadan Kaynak Gösterilerek Kullanılabilir.